Śpij na zdrowie (psychiczne)!

Dla niektórych z nas sen to tylko konieczna, możliwie jak najkrótsza, przerwa na regenerację pomiędzy okresami właściwej aktywności. Dla innych, to niemal drugie osobne życie, kraina marzeń, w której przebywać chcą jak najczęściej. Większość z nas umieszcza siebie gdzieś pomiędzy tymi dwoma skrajnymi podejściami, śpi w miarę regularnie i na ogół nie przykłada większej wagi do jakości snu i czasu na niego przeznaczanego… dopóki nie zaczyna mieć problemów ze spaniem lub ze zdrowiem psychicznym.

Warto więc krótko przedstawić powiązania snu z kilkoma często występującymi zaburzeniami zdrowia psychicznego.

Zaburzenia lękowe

Zaburzenia lękowe (potocznie nazywane nerwicą) często wiążą się z kłopotami ze snem. Występują one między innymi u osób doświadczających zaburzeń z napadami lęku panicznego, zaburzeń lękowych uogólnionych i zespołu stresu pourazowego, na ogół w postaci bezsenności lub koszmarów sennych.

Niedobór snu podnosi ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych. Jednym z mechanizmów odpowiedzialnych za to jest nadmierne pobudzenie aktywności ośrodków mózgu odpowiadających za regulację emocjonalną. Badania pokazują również, że osoby o większej skłonności do martwienia się, są bardziej podatne na lęk wywołany kłopotami ze snem.

Zaburzenie afektywne dwubiegunowe

Wśród objawów zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (tzw. depresji dwubiegunowej) znajdują się między innymi kłopoty ze snem. Osoby w trakcie epizodów manii często śpią bardzo krótko i słabo odczuwają potrzebę snu. Natomiast podczas epizodów depresji osoby z tym zaburzeniem mogą doświadczać zarówno bezsenności, jak i nadmiernej senności, objawiającej się dojmującym zmęczeniem w ciągu dnia i wydłużonym snem nocnym. Badania wskazują, że zaburzeniu dwubiegunowemu towarzyszą również zmiany w strukturze snu, przejawiające się w szczególności zmianą częstotliwości występowania i długości trwania fazy REM.

Depresja
Powiązania snu i depresji są złożone. Tu – podobnie jak przy zaburzeniach lękowych – zaburzenia snu przyczyniają się do powstania objawów depresji, ale również depresja ma wpływ na pojawienie się trudności ze snem. A więc bezsenność jest nie tylko jednym z możliwych objawów, ale także jednym z czynników ryzyka powstania zaburzeń nastroju. Według badań, osoby cierpiące na chroniczną bezsenność są pięć razy bardziej narażone na depresję niż te, które nie mają kłopotów ze snem. Około 75% osób cierpiących na depresję doświadcza bezsenności, jednak także nadmierna senność występuje często w przypadku tego zaburzenia. Do pogorszenia jakości snu mogą się przyczyniać również niektóre leki antydepresyjne.

Zaburzenia psychotyczne
Problemy ze snem bardzo często towarzyszą zaburzeniom psychotycznym. Zmiany w rytmie snu i czuwania mogą być jednym z wczesnych sygnałów początków procesu psychotycznego. Osoby doświadczające tych zaburzeń często śpią nieregularnie, mogą spać bardzo krótko lub bardzo długo i w nietypowych porach.
Deprywacja snu, czyli jego znaczący niedobór, może spowodować objawy psychotyczne nawet u osób zdrowych. Badania pokazują, że już 24-godzinna deprywacja snu może wywoływać objawy bardzo przypominające te, jakich doświadczają osoby cierpiące na schizofrenię. Niedobór snu zwiększa także znacząco ryzyko wystąpienia objawów paranoidalnych.

Podsumowując, kłopoty ze snem występują znacząco częściej u osób doświadczających problemów psychicznych niż w pozostałej części populacji. Badania pokazują także, że faza snu REM odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu dobrostanu i równowagi psychicznej. Wskazują również, że niedobory snu wiążą się z trudnościami w radzeniu sobie z emocjami (podnoszą reaktywność emocjonalną) oraz z gorszym przetwarzaniem emocjonalnych informacji i doświadczeń w pamięci.
Psychoterapia może przyczynić się do poprawy jakości snu i ustąpienia jego zaburzeń, natomiast leczenie zaburzeń snu może więc mieć korzystny wpływ na przebieg zaburzeń psychicznych i ich profilaktykę.

Wkrótce napiszę post o psychoterapeutycznej pracy z marzeniami sennymi w terapii Gestalt, a tymczasem… życzę dobrych snów!

 

Na podstawie: Sleep and mental health disorders.

2 thoughts on “Śpij na zdrowie (psychiczne)!

  1. Pięknych snów. Bardzo chętnie przeczytam zapowiedziany post!

    Odpowiedz

    1. Dziękuję!
      Mam ostatnio sporo zajęć i mało czasu na pisanie, ale zapowiedziany post się zbliża. 🙂
      Pozdrawiam!

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *